Liðnar sýningar
DYNDILYNDI - verði gjafa gagnstreymi -
DYNDILYNDI - VERÐI GJAFA GAGNSTREYMI
Listahátíð barna / Myndlistarskólinn í Reykjavík
17.4. - 2.5. 2010
ANGURVÆRÐ Í MINNI - 11.3. - 2.5.2010
Salir 1, 3 og 4
Amelie von Wulffen
Birgir Snæbjörn Birgisson
Helgi Hjaltalín Eyjólfsson
Helgi Þorgils Friðjónsson

Á sýningunni Angurværð í minni eru verk eftir fjóra listamenn sem fjalla um ásælni minninganna. Ef til vill er það vegna þess hve minningar eru bókmenntalegar sem við gleymum sjónhendingunni, myndinni sem birtist minninu eins og dauft leiftur, milliliða- og frásagnarlaust. Þannig augnablik virðast vera uppistaðan í verkum Amelie von Wulffen og fyrirferðin ryður sér braut inn í raunveruleikann og skekkir rýmið með svipuðu offorsi og Carl Fredrik Hill brenglaði víddirnar í teikningum sínum eða Leonardo leyfði sér í hvarfpunktaleiknum í Vitringateikningu sinni sem var skilin eftir ókláruð, eins og ætla mætti að væri tilfellið í svo mörgum málverkum von Wulffen. Hins vegar gengur Birgir Snæbjörn bókmenntunum bókstaflega á hönd með því að endurrita, orð fyrir orð, upplýsingar um vændiskonur Parísarborgar á 19. öld. Helgi Hjaltalín nemur staðar við minni sem hann hefur alltaf fyrir augunum og setur ógleymanlegan svip á nánasta umhverfi hans um leið og það er nær ósýnilegt þeim sem ekki þekkja til staðhátta. Fyrir nafna hans, Helga Þorgils Friðjónssyni, er angurværð í minni fólgin í kraftbirtingu hversdagsins; til dæmis gnægtaborðinu sem opinberast í hollenskri málaralist 17. aldar í formi kyrralífsmynda af hlöðnum matborðum, en koma fram í útvarpsfréttum okkar tíma sem afla- og gæftafregnir. Þannig verður hversdagshugdettan með tíð og tíma að angurværum gleðileik.

Þýska sendiráðið styrkta sýninguna.
VINNUSTAÐIR ALVÖRU KARLA - 11.3. - 11.4. 2010
Salur 2
VINNUSTAÐIR ALVÖRU KARLA
Ívar Brynjólfsson

Ívar Brynjólfsson á sér margslungnari feril sem ljósmyndari en flestir kollega hans. Hann hefur lengi tekið skarpar og undurfagrar myndir fyrir Þjóðminjasafn Íslands og því hljóta margir að reka upp stór augu þegar þeir sjá myndir hans af vinnustöðum karla. Van Gogh málaði Sólblóm sín, beggja vegna Madame Roulin, sem rjátlar við talnabandið í ruggustólnum. Þannig hugsaði hann sér þrískipta altaristöflu sem prentuð yrði fyrir bretónska sjómenn á Íslandsmiðum til að hafa í lúkarnum. Allir karlar virðast þurfa sínar altaristöflur og þær finnur Ívar í skotinu við skrifborðið á verkstæðum smiða og bifvélavirkja. Þetta eru ekki guðhræddar konur með talnaband, en konur engu að síður.
CARNEGIE ART AWARD 2010 - 9.jan. - 21.febr. 2010
Salir 1-4
Carnegie Art Award eru meðal veglegustu myndlistarverðlauna heims. Aðalverðlaunin, sem nema um einni milljón sænskra króna, voru í ár veitt íslenska listamanninum Kristjáni Guðmundssyni. Verk hans verða til sýnis ásamt verkum tuttugu og tveggja annarra norrænna listamanna í Listasafni Íslands frá 9. janúar til 21. febrúar 2010.
Carnegie Art Award er ætlað að kynna norræna nútímalist. Á sýningunni eru verk kunnra listamanna ásamt verkum nýliða á listasviðinu. Dómnefnd valdi tuttugu og þrjá þátttakendur úr hópi hundrað fjörtíu og átta listamanna sem voru tilnefndir. Önnur verðlaun, að upphæð sex hundruð þúsund sænskar krónur, hlaut Kristina Jansson og þriðju verðalun, að upphæð fjögur hundruð sænskar krónur, komu í hlut Felix Gmelin. Styrkur til ungs listamanns, að upphæð eitt hundrað þúsund sænskar krónur, kom í hlut Marie Søndergaard Lolk.

LISTAMENN
Kjersti G. Andvig -NO, Kristján Guðmundsson-IS, Torben Ribe-DK, Anastasia Ax-SE, Kristina Jansson-SE, Sigrid Sandström-SE, Tone Kristin Bjordam-NO, Sergej Jensen-DK, Astrid Sylwan-SE, Milena Bonifacini-DK, Camilla Løw-NO, Egill Sæbjörnsson-IS, A K Dolven-NO, Jukka Mäkelä-FI, Marie Søndergaard Lolk-DK, Saara Ekström-FI, Ylva Ogland-SE, Marianna Uutinen-FI, Mads Gamdrup-DK, Jorma Puranen-FI, Hannu Väisänen-FI, Felix Gmelin-SE, Seppo Renvall-FI

Carnegie Art Award 2010 var opnuð þann 17. september 2009 í Kunsthall Charlottenborg í Kaupmannahöfn, þar sem verðlaunin voru afhent. Sýningin fer síðan til Stokkhólms, Óslóar, Peking, Lundúna og Helsinki og henni lýkur í Carros/Nice vorið 2011.

DÓMNEFND - Sjá hér
VINNINGSHAFAR 2010 - SJÁ HÉR
LISTAMENN SÝNINGARINNAR  - Sjá hér
SJÁ FRÆÐSLUDAGSKRÁ SÝNINGARINNAR

EFTIRLÆTIS LISTAMAÐUR SÝNINGARINNAR
Safngestir Listasafns Íslands höfðu tækifæri til að kjósa sinn eftirlætislistamann á sýningunni, CARNEGIE ART AWARD 2010 ,eftir að hafa skoðað hana.

TONE KRISTIN BJORDAM
varð hlutskörpust meðal safngesta LÍ. Videoverk hennar má sjá í sal 2 í safninu og ber heitið, Coral, unnið 2009. Verkið er 12 mínútna langt í flutningi. Sjá meðfylgjandi mynd úr verkinu.
Hér má lesa nánar um listakonuna, Tone Kristinu Bjordam:

Í nóvember 2009 í Kunsthal Charlottenborg í Kaupmannahöfn kusu einnig safngestir sýningarinnar Tone Kristinu Bjordam sem eftirlætis listamann sýningarinnar, sjá
hér

REYKJAVÍKURMYNDIR ÁSGRÍMS JÓNSSONAR -

VEFMYNDASÝNING

SVAVAR GUÐNASON - 31.10. 2009 - 03.01. 2010
Salir 1-4
Sýningin er yfirlitssýning á verkum Svavars Guðnasonar (1909-1988) sem er meðal þekktustu listmálara Íslands og er það ekki síst að þakka nánum tengslum hans við danska abstraktlist á árunum 1936 til 1946, en á þeim árum voru danskir abstraktmálarar í fararbroddi sjálfsprottinnar myndlistar í Evrópu. Á sýningunni eru verk úr eigu Listasafns Íslands, einkaeign, úr dánarbúi listamannsins og frá ýmsum stofnunum. Eitt verk kemur erlendis frá, Veðrið frá 1963, sem Listasjóður danska ríkisins gaf Árósarháskóla 1964, ári eftir að Svavar hafði lokið við þrekvirkið.
Sýningin varpar ljósi á þróun Svavars frá miðjum fjórða áratug liðinnar aldar til þess níunda. Meginmarkmið með sýningunni á list Svavars er að kynna hana fyrir þeim kynslóðum sem fórú á mis við listamanninn í lifanda lífi en þekkja til hans af orðspori. Með ferskleik sínum og splundrandi krafti náði Svavar að heilla langtum fleiri kynslóðir Íslendinga en samferðamanna sinna einna.
Sýningarstjóri, Sigríður Melrós Ólafsdóttir
Ráðgjafar, Kristín Guðnadóttir, Björg Erlingsdóttir
Aðstoð við uppsetningu sýningar, Ólafur Ingi Jónsson, Erling Klingenberg, Anna Hallin, Olga Bergmann

FALINN FJÁRSJÓÐUR: GERSEMAR Í ÞJÓÐAREIGN? - 10.7.-18.10. 2009
Salir 1-4
Sýning á verkum úr söfnum ríkisbankanna þriggja; Kaupþings, Landsbanka Íslands og Íslandsbanka ásamt völdum verkum úr safneign Listasafns Íslands. Safneign ríkisbankanna telur um 5.000 verk og Listasafns Íslands um 10.000 verk. Mörgum spurningum er enn ósvarað varðandi framtíð listaverkasafna bankanna en með sýningunni er reynt að varpa ljósi á mikilvægi þessara verka, í samhengi við listasögu þjóðarinnar. Á sýningunni eru 143 verk; rúmlega 90 verk úr safneign ríkisbankanna og um 50 verk úr safneign Listasafns Íslands; málverk, grafíkmyndir, ljósmyndir, teikningar, textílverk, höggmyndir og innsetningar. Elsta verkið á sýningunni er frá árinu 1881 eftir Þóru P. Thoroddsen.

GERSEMAR Í ÞJÓÐAREIGN? ENDURFUNDIR VIÐ FALINN FJÁRSJÓÐ eftir Halldór Björn Runólfsson

HRAFNKELL SIGURÐSSON - 15.5. - 28.6. 2009
HRAFNKELL SIGURÐSSON
Sýning Listasafns Íslands á Listahátíð í Reykjavík 2009.
Hrafnkell Sigurðsson (f. 1963) er framarlega í flokki ljósmyndalistamanna, en með því er átt við listamenn sem nota ljósmyndamiðilinn sem tjáningarform vegna inntaksins fremur en sjálfrar tækninnar.

RÖKFRÆÐIN Í VERKUM HRAFNKELS SIGURÐSSONAR
eftir Halldór Björn Runólfsson safnstjóra
KRISTJÁN GUÐMUNDSSON - 15.5. - 28.6. 2009
Salir 1 og 3
KRISTJÁN GUÐMUNDSSON
Sýning Listasafns Íslands á Listahátíð í Reykjavík 2009.
Kristján Guðmundsson (f. 1941) var einn af stofnendum Gallerís SÚM árið 1969 og Nýlistasafnsins tæpum tíu árum síðar. Langt er síðan hann fyllti flokk þeirra íslensku listamanna sem metnir eru erlendis enda er list hans í sérflokki hvað snerpu og tærleik myndhugsunar áhrærir.

SKÁLDSKAPARMÁL KIRSTJÁNS GUÐMUNDSSONAR
Grein eftir Halldór Björn Runólfsson

NOKKRIR VINIR - 13. febrúar - 3. maí 2009
Salir 1, 2, 3, 4
Sýningin bregður ljósi á þann kapítula í íslenskri listasögu þegar formræn list lét undan síga fyrir óformrænum gildum og önnur viðhorf tóku að banka uppá með þunga uppúr miðri síðustu öld. Horft er til komu svissneska listamannsins Dieter Roths til landsins og þeirrar gerjunar er varð meðal nokkurra ungra listamanna um sama leyti sem þekktust vel og umgengust mikið. Gagnkvæm áhrif þessa fólks og áhrif á myndlistina í landinu verða í brennidepli sýningarinnar.
Verkin á sýningunni eru hátt í hundrað að tölu og á annað hundrað ef talið er eftir myndröðum undir sama númeri.
Verkin á sýningunni spanna tímabilið frá miðri síðustu öld fram á daginn í dag og eru eftir: Arnar Herbertsson, Björn Roth, Dieter Roth, Erró, Hreinn Friðfinnsson, Hörður Ágústsson, Jóhann Eyfells, Jón Gunnar Árnason, Kristján Guðmundsson, Magnús Pálsson, Magnús Tómasson, Róska, Rúrí, Sigurð Guðmundsson, Sigurjón Jóhannsson, Þórður Ben Sveinsson. Auk þess verður kvikmynd Hilmars Oddsonar um Dieter Roth sýnd í tengslum við sýninguna.
Flest verkin eru úr eigu Listasafns Íslands en drjúgur hluti kemur úr fórum Nýlistasafnsins og þakkar Listasafnið gott samstarf við aðstandendur þess.
Sýningarstjórar: Björn Roth, Halldór Björn Runólfsson og Sigríður Melrós Ólafsdóttir.
Hönnun sýningar: Ívar Valgarðsson

Nýlistasafnið

ÞÓRÐUR BEN SVEINSSON - 18.4. - 28.6. 2009
2. hæð
Apríl - júní 2009
Á annarri hæð má sjá nokkur af skipulags- og húsagerðarverkum Þórðar Ben Sveinssonar, en það eru verk sem kallast Borg náttúrunnar, frá 1981 til 2005. Stærst þessara verka er akrýlmálverkið, Borg náttúrunnar frá 1984, sem gefur góða mynd af útfærslu listamannsins á „garðhúsi“, sem fylgja hugmynd hans um „ylstræti“, en hvort tveggja eru grunnhugtök í húsagerðarlist hans. Þórður Ben Sveinsson er erkidæmi um listamann sem ekki verður felldur undir eina formræna né flokkunarlega skilgreiningu.
NEMENDUR NJÓTA MYNDLISTAR OG SKAPA -
15. apríl - 3. maí
Í samstarfi við Listasafn Íslands kynntu nemendur Myndlistarskólans í Reykjavík sér verk Magnúsar Pálssonar á sýningunni Nokkrir vinir fyrir skemmstu. Eftirtalin verk voru skoðuð sérstaklega og rædd út frá sjónarhóli nemendanna. Kúplingsdiskur, Gifsbörn, Móri og Pappírsást. Verkefnið var jafnframt unnið í nánum tengslum við listamanninn sjálfan sem spjallaði við alla kennara nemenda Myndlistarskólans. Afraksturinn af þessu samstarfsverkefni fræðsludeildar Listasafnsins og Myndlistarskólans í Reykjavík má nú sjá á vinnustofu barna á jarðhæð safnbyggingarinnar við Fríkirkjuveg.
Sýningin mun standa fram til 3. maí.

Magnús Pálsson, Gifsbörn, 1971
KÚLAN - 26. mars – 15. apríl
Kúlan var húsgagnaverslun í Reykjavík sem var stofnuð í apríl 1962.
Kúlan hafði það að markmiði að selja ódýr og nýstárleg húsgögn og listmuni.
Stofnendur Kúlunnar voru Dieter Roth, Magnús Pálsson og Magnús Jóhannsson. Dieter Roth mun hafa verið hvatamaðurinn að stofnun Kúlunnar og hannaði hann ásamt fleiri listamönnum sem eiga verk á sýningunni Nokkrir vinir marga merka gripi fyrir hana. Fleiri komu við sögu og má þar nefna Andrés Kolbeinsson, Gunnar Malmberg, Manfreð Vilhjálmsson og Sigríði Björnsdóttur.
Í húsakynnum kaffistofu Listasafns Íslands eru til sýnis munir og myndir frá tímabilinu 1957 – 1962 er varpa ljósi á hugmyndir þeirra sem að Kúlunni stóðu um hönnun og lífsstíl.

MÁLÞING - KAOS EÐA KOSMOS
Miðvikudaginn 22. apríl kl. 17.00 - 19.00 var haldið málþing um skipulag höfuðborgarsvæðisins í tengslum við verk Þórðar Ben Sveinssonar á sýningunni Nokkrir vinir sem nú stendur yfir í Listasafni Íslands við Fríkirkjuveg 7. Á málþinginu hafa framsögu þau Hjörleifur Stefánsson, arkitekt, Ágústa Kristófersdóttir, sýningarstjóri Þjóðminjasafns Íslands, Hjálmar Sveinsson, heimspekingur og þáttagerðarmaður ásamt Halldóri B. Runólfssyni, forstöðumanni Listasafns Íslands.
Skipulagshugmyndir Þórðar Ben í kaffistofu safnsins og sal 1 gefa ærið tilefni til að leiða saman hesta manna sem hlotið hafa viðurkenningu fyrir umfjöllun um skipulagsmál en báðir hlutu þeir Hjálmar og Hjörleifur virðurkenningu Skipulagsfræðingafélags Íslands árið 2008 fyrir ötula viðleitni sína í ræðu og riti til að upplýsa og efla umræðu um skipulagsmál. Hjálmar hefur stjórnað útvarpsþættinum Krossgötur um alllangt skeið og Hjörleifur hefur gefið út bækur um byggða- og skipulagssögu höfuðborgarinnar, nú síðast Anda Reykjavíkur, sem út kom síðastliðið haust. Þá er Ágústa Kristófersdóttir þekkt fyrir aðkomu sína að skýrslum Árbæjarsafns um byggingasögu Reykjavíkur auk þess sem hún stjórnaði sýningum á borð við Byggt yfir hugsjónir: Breiðholt frá hugmynd að veruleika, árið 2002, í Listasafni Reykjavíkur.
Þess má reyndar geta að Myndlistarskólinn í Reykjavík, sem jafnframt hlaut viðurkenningu Skipulagsfræðingafélagsins heldur nú nemendasýningu í Listasafni Íslands í tengslum við sýninguna Nokkrir vinir og þátt Magnúsar Pálssonar í henni.   

KVIKAR MYNDIR: Myndbönd í árdaga margmiðlunar -
KVIKAR MYNDIR: Myndbönd í árdaga margmiðlunar
6.12. 2008 - 1.2 2009
SALUR 2
Opnuð hefur verið ný sýning í Listasafni Íslands þar sem tekin hafa verið til sýningar í sal 2 nokkur myndbandsverk í eigu Listasafnsins eftir þrjár íslenskar konur. Það eru þær Ásta Ólafsdóttir (f. 1948), Sigrún Harðardóttir (f. 1954) og Steina (f. 1940). Verk Ástu er frá 1983 og nefnist Það heldur áfram.Verkið er byggt á ljúfsárum hugleiðingum um tilveruna í baksýnisspegli tímans. Listasafn Íslands keypti verkið árið 1988. Verk Sigrúnar, Stafræn sjálfsmynd – Digital Self-portrait – frá 1985, er ávöxtur námskeiðs undir handleiðslu Steinu og Woody Vasulka í Monte Video margmiðlunarmiðstöðinni í Amsterdam. Stafræn sjálfsmynd Sigrúnar var sýnd á Stöð 2, ári áður en Listasafn Íslands eignaðist verkið árið 1988. Verk Steinu, Noisefields, 1974, Orbital Obsession, 1977 og Lilith, 1987 sýna vel þróunarferli Steinu. Verkið Noisefieldser af mörgum álitið ein fullkomnasta samvirkni hljóðs og myndar, sem komið hefur fram í myndbandslistinni. Orbital Obsession er svarthvítt ferðalag um tæknibúnað vinnustofu Steinu og Woody Vasulka í Buffalo. Lilith var hin kona Adams, ódæl og óræð. Hér er stafræn úrvinnsla komin til sögunnar og Listasafnið eignaðist verk Steinu árið 2007. Sýningarstjóri er Halldór Björn Runólfsson.
ÁST VIÐ FYRSTU SÝN: Nú aðföng úr Würth-safninu -
ÁST VIÐ FYRSTU SÝN: Ný aðföng úr Würth-safninu
11.10. 2008 - 28.1. 2009
SALIR 1, 3 OG 4
Einkasafn þýska iðjuhöldsins Reinholds Würth hefur vaxið með hraði á undanförnum árum og telst nú eitt af veglegri einkasöfnum í Evrópu yfir nútíma- og samtímalist. Á sýningunni eru ný aðföng úr þessu merka einkasafni, 46 valinkunn verk, þar sem finna má verk frá tímum impressjónistanna og allt til þýskrar og alþjóðlegrar samtímalistar.
Frá því Würth-safnið varð til á 7. áratugnum hefur það vaxið og telur nú um 11.500 verk eftir viðurkennda meistara alþjóðlegrar nútíma- og samtímalistar. Í því broti af einkasafni Würth, sem nú koma fyrir sjónir Íslendinga kennir margra grasa.Wurth-safnið

Grein eftir Halldór Björn Runólfsson

Fræðsludagskrá sýningarinnar

Würth á Íslandi var aðalstyrktaraðili sýningarinnar.
SHIRIN NESHAT - 25.9. - 2.11. 2008
Íranska listakonan Shirin Neshat hefur um árabil verið í fremstu röð listamanna sem nota myndbönd til að tjá óvenjulega gagnrýni sína á íranskt samfélag. Bann við söng kvenna og sú staðreynd að geðsjúkar konur þurfa ekki að hylja hár sitt eru dæmi um vökult auga hennar fyrir sérkennum ríkjandi skipulags, sem hún átelur fyrir tvískinnung í kynjamálum. Neshat hefur verið búsett í New York um árabil og vinnur nú að sinni fyrstu kvikmynd. Sýningin er skipulögð í nánum tengslum við Alþjóðlegu kvikmyndahátíðina í Reykjavík (RIFF).
Sýningarstjóri: Halldór Björn Runólfsson
Aðstoðarsýningarstjóri: Hulda Hlín Magnúsdóttir
Aðstoð við uppsetningu sýningar: Ólafur Ingi Jónsson, Bryndís H. Ragnarsdóttir, Olga Bergmann

Nánar

SÝNING Á VERKUM ÚR SAFNEIGN - 10.7. -28.9. 2008
Á árlegri sumarsýningu LÍ er lögð áhersla á ólík tímabil í íslenskri nútíma- og samtímalist. Í hverjum hluta sýningarinnar er dregið fram ákveðið tímabil í stuttri sögu íslenskrar listar, frá því hún var viðurkennd sem fagleg iðja, og ljósi varpað á ýmis tilbrigði í þróun hennar út frá áhrifum samsvarandi þjóðfélagsbreytinga og stílbrigða. Sýningarstjóri er Halldór Björn Runólfsson.

P. Picasso, Jacqueline með gulan borða, 1962

Salir 1 og 2 - Hin klassísku gildi
Salur 3 - Steina
Salur 4 - Elín Hansdóttir

LIST MÓT BYGGINARLIST - 16.5. - 29.6. 2008
Framlag Listasafns Íslands til Listahátíðar í Reykjavík 2008

List og byggingarlist hafa löngum átt erfiða sambúð og illa skilið kröfur hvor annarrar um óskoraða athygli og áhrifastöðu, hvað varðar rými, tíma og mikilvægi. Oftast hefur listin verið í veikari stöðu sökum þess að byggingarlistin umvefur hana, veitir henni skjól og finnur henni stað. Það þýðir ekki að listin sætti sig skilyrðislaust við stöðu sína heldur heimtar hún eins hlutlaust umhverfi sér til handa og frekast er unnt, það er að segja umgjörð sem er óháð umlykjandi byggingu.

Eftir sem áður rísa söfn teiknuð af arkitektum og brýna listamenn til að halda sínu gagnvart ásókn umhverfisins. Í þessari togstreitu er listamaðurinn eins og einstaklingur, sem rís gegn óskoruðu yfirvaldi, í hvað formi sem er, í von um að bjóða því dús, eða að minnsta kosti benda á aðra möguleika í stöðunni. Í þessum skilningi opinbera allar listsýningar dulin átök milli listamanna og arkitekta, en fáar hafa þessar staðreyndir beinlínis að inntaki.

Með sínu dæmigerða póstmóderníska byggingarlagi frá ofanverðum 9. áratugnum, hvetur Listasafn Íslands til skrafs við listamenn, sem eru nægilega hugrakkir til að takast á við vandasama innviði þess. Betra teymi en Monicu Bonvicini, Elínu Hansdóttur, Finnboga Pétursson, Steinu og Franz West er vart hægt að finna.

Sýningunni mun fylgja ágrip um hugmyndir Sant’Elia og fútúríska byggingarlist hans, Nýju Babýlon hollenska listmálarans Constants, hugmyndir landa hans, sagnfræðingsins og menningarfræðingsins Johans Huizinga um hinn leikandi mann, homo ludens, gagnhönnunarstofurnar Archigram og Archizoom á 7. og 8. áratugnum, róttækar hugmyndir Rems Koolhaas um borgarskipulag og þær staðreyndir að nýlega var gerð atlaga að ósnortnu víðerni Íslands með virkjanaframkvæmdum, sem setja í uppnám stærstu óbyggðir Evrópu.

Sýningarstjóri: Halldór Björn Runólfsson
Aðstoðarsýningarstjórn: Harpa Þórsdóttir, Bryndís Ragnarsdóttir
Aðstoð við uppsetningu sýningar: Anna Hallin, Brimás ehf., Olga Bergmann, Jeannot Dupont, Ólafur Ingi Jónsson, Raaf van der Sman, Ulf Sturhann, Úlfur Grönvold
Elín Hansdóttir -
Elín Hansdóttir (f. 1980) er íslenskur innsetningalistamaður, sem kemur fyrir gagnvirkum miðlunar- og rýmissamstæðum sínum rétt eins og byggingum í byggingum. Þannig umbreytist raunverulegt umhverfi í sálrænan og fyrirbærafræðilegan leikvöll. Elín býr og starfar í Berlín.
Finnbogi Pétursson -
Finnbogi Pétursson (f. 1959) er hljóð- og margmiðlunarlistamaður, sem leggur áherslu á augnablikið með því að blanda list við rafræn fyrirbrigði með háþróuðu samspili fínstillingar og hendingar á naumhugulum tæknibúnaði.
Franz West -
Franz West (f. 1947) býr og starfar í Vínarborg þar sem hann varð þekktur snemma á 8. áratugnum fyrir sérstæðar höggmyndir sínar úr gifsi, sem vinir og vandamenn báru sem viðbætur kallaðar Adaptives. Fljótlega þróaði hann þessi líkamlegu verk yfir í þekktar húsgagnasamstæður sínar og breytti með þeim sýningarsölum, söfnum og samkomustöðum í notalega samverustaði fyrir fólk.
Monica Bonvicini -
Monica Bonvicini (f. 1965) er verðlaunaður innsetningalistamaður, fædd í Feneyjum en býr og starfar í Berlín. Hún ræðst gegn lögmálum byggingarlistarinnar með því að nota leður og flauel sem efnivið ásamt steinsteypu og stáli, og leggur með því áherslu á líkamleg tengsl við list sína.
Steina -
Steina (f. 1940) er frumkvöðull í myndbandslist ásamt eiginmanni sínum og samverkamanni, Woody Vasulka. Saman stofnuðu þau „The Kitchen“ í New York árið 1971, fremstu tilraunastöð í myndbands- og hljóðlist, áður en þau sökktu sér niður í tæknilegan kjarna miðilsins. Steina býr og starfar í Santa Fe, Nýja-Mexíkó.
STREYMIÐ - LA DURÉE - 23.2. - 1.5. 2008
Sýningin STREYMIÐ er tilraun til að leiða saman hesta tveggja frábærra, íslenskra listamanna og eins erlends, og brjóta með því upp þá algengu lensku að sýnendur séu annað hvort innlendir eða erlendir. Með því telur Listasafn Íslands að best verði komið til móts listmenningu, sem í senn er staðbundin og alþjóðleg og virðir engin hugarfarsleg höft en telur sig eiga heima hvar sem er og hvenær sem er án tillits til uppruna. Inntak sýningarinnar undirstrikar svo ekki verður um villst að streymi tímans, sem franski heimspekingurinn Henri Bergson skilgreindi sem grundvöll frelsis og mótunar hvers manns er sammannlegt fyrirbæri, sem ekki virðir nein landamæri.
EMMANUELLE ANTILLE - SALIR 1 OG 2
Árið 2003 var Emmanuelle Antille fulltrúi heimalands síns á 50. Tvíæringnum í Feneyjum, með myndbandi sínu Angels Camp, frá 2001-2003. Antille hefur fyrir löngu áunnið sér frægð fyrir áleitin verk sín af nánasta umhverfi þar sem samspil fjölskyldu og vina tekur á sig sérstæðan svip launhelga og táknrænna athafna, eða unglingar hreiðra um sig í byggingum og mannvirkjum í úthverfum líkt og hópar af framandi ættbálkum. Verk hennar spyrja áleitinna spurninga um stöðu menningar og hversdagslegrar tilveru í nútíma samfélagi.
GABRÍELA FRIÐRIKSDÓTTIR -
SAL 3
Gabríela Friðriksdóttir var fulltrúi Íslands á Tvíæringnum í Feneyjum árið 2005 með verki sínu Versations Tetralogia, sem vakti ómælda athygli sökum sérstæðrar samþættingar á myndmáli, tónlist og sviðslist. Íslenska skálanum í Kastalagörðunum var nánast breytt í hlöðu og gestum boðið að ganga á vit tímaflakks í óræðum ævintýraheimi, milliveröld draums og vöku, þar sem persónur og leikendur frá liðnum öldum blandast draugum og forynjum á tónrænu plani. Þannig gat áhorfandinn hvarflað frá kvikmyndalegri framvindu til tónrænnar upplifunar í táknheimi, sem nú tekur á sig nýja og umbreytta mynd.
GUÐNÝ RÓSA INGIMARSDÓTTIR -
Árið 2005 var Guðný Rósa Ingimarsdóttir einn af fulltrúum Belgíu á sérsýningu í Madríd, á hinni þekktu liststefnu ARCO. Þar kynntust gestir hinum sérstæða heimi hennar, sem birtist gjarnan þögull og nærfærinn gegnum teikningar, sem virðast spretta fram án upphafs og endis. Efnismeðferð hennar í nýjustu verkum byggir gjarnan á mörgum ólíkum lögum áferðar, dregnum fram með skurðhníf undan mynstri nets eða möskva svo það sem undir býr kemur í ljós eins og óljósar getgátur, sem aftur hverfa inn á við til tíma og rúms, sem streyma hljóðlaust fram eins og jakaburður undir yfirborði hins sýnilega heims.
KRISTJÁN DAVÍÐSSON - 2.11.2007 - 10.2.2008
Salir 1, 2, 4
Listasafn Íslands býður gestum sínum að gaumgæfa óbilandi sköpunargleði þessa listamanns sem aldrei lét beygja sig undir reglufestu módernismans heldur hélt áfram að tjá sig óheft og ljóðrænt, eins og andinn blés honum í brjóst. Andspænis bakgrunni, sem hleypur á þróun málarans frá öndverðu, má sjá hvernig Kristján býður aldrinum ótrauður birginn með því að leita stöðugt nýrra leiða í útfærslu myndflatarins. Dirfska hans og kraftur eru í sérflokki og sífellt birtast nýjar og óvæntar hliðar á leit hans að samhljómi. Ólýsanlegar víddir þar sem hvorki er að finna gefna leið né aðferð eru ær hans og kýr. Að því leyti má segja að hann standi á tímamótum í hvert sinn sem hann lyftir pensli. Ekkert í ferlinu er fyrirsjáanlegt nema nálgunin. Hún ber höfundinum órækt vitni.
ÚR SAFNI MARKÚSAR ÍVARSSONAR - 2.11.2007 - 10.2.2008
Salur 3
Hefð er fyrir því að Listasafn Íslands sýni með vissu millibili úrval verka úr safni því sem Markús Ívarsson járnsmiður - Markús í Héðni eins og hann var oftast kallaður - eignaðist og fært var safninu að gjöf. Þar eru margar gersemar frá fyrri hluta liðinnar aldar, svo sem hið einstæða verk Kjarvals ÍSLENSKIR LISTAMENN VIÐ SKILNINGSTRÉÐ, frá 1918; FRÁ REYKJAVÍKURHÖFN eftir Þorvald Skúlason, frá 1931; GÖMUL KONA eftir Gunnlaug Scheving, frá 1934, og HVÍT HÚS, BLÁR HIMINN eftir Snorra Arinbjarnar, frá 1941. Skilningur Markúsar á list samtíðar sinnar var rómaður enda átti hann ófáa vini í röðum fremstu listamanna okkar. Sýningin á verkunum úr safni Markúsar vekur einnig spurningar um hlutverk og gildi einkasafna sem eru áhugaverður þáttur hvers samtíma.

Mynd: Gunnar Gunnarsson, Sjálfsmynd, 1940
HIGH PLANE VI - 2.11.2007 - 10.2. 2008
Salur 4
HIGH PLANE VI frá 2005 eftir Katrínu Sigurðardóttur er til sýnis í sal 4 í safninu til 10. febrúar 2008.
Sjá nánar umfjöllun Markúsar Þórs Andréssonar um verkið hér.

Ó-NÁTTÚRA - 20.7. 21.10. 2007
Sýningin Ó-náttúra er sumarsýning Listasafns Íslands 2007. Á sýningunni er leitast við að skoða náttúruna í öðru ljósi og frá öðrum sjónarhóli en menn eiga að venjast. Miðlægt verk á þessari sýningu er High Plane VI eftir Katrínu Sigurðardóttur en innsetning hennar hefur hvarvetna vakið verðskuldaða athygli þar sem hún hefur verið sýnd enda byggir hún á umbyltingu sjónarhorns þar sem landslagið er lagt lárétt á borð fyrir áhorfendur. Í staðinn fyrir að horfa á landslag málað á tvívíðan, lóðréttan flöt sjá gestir lárétt, þrívítt svæði með hafi, eyjum og fjöllum, rétt eins og þeir svifu í flugvél yfir vogskorinni strönd, bryddaðri ótal eyjum og skerjum. Ó-náttúra tekur mið af þessu óvænta sjónarhorni og bregður upp nýrri og framandi sýn á venjubundið umhverfi. Á sýningunni munu eru um 80 verk eftir 51 listamann.

High Plane VI, 2005:
Myndin sýnir verkið High Plane VI eftir Katrínu Sigurðardóttur sem sett var upp í Wanås í Svíþjóð árið 2005. Ingunn Wernersdóttir styrkir uppsetningu verksins.

Listamenn sem eiga verk á sýningunni:
Árni Ingólfsson (1953),Ásgrímur Jónsson (1876-1958), Ásmundur Sveinsson (1893-1982), Birgir Andrésson (1955), Bjarni H. Þórarinsson (1947), Bragi Ásgeirsson (1931), Brynhildur Þorgeirsdóttir (1955), Daníel Þ. Magnússon (1958), Dieter Roth (1930-1998), Einar Hákonarson (1945), Erró (1932), Gabríela Friðriksdóttir (1971), Georg Guðni (1961), Gjörningaklúbburinn (1996), Guðrún Einarsdóttir (1957), Gunnar Örn (1946), Gunnlaugur Scheving (1904-1972), Gylfi Gíslason (1940-2006), Hannes Lárusson (1955), Haraldur Jónsson (1961), Harpa Árnadóttir (1965), Helgi Þorgils Friðjónsson (1953), Hrafnkell Sigurðsson (1963), Hreinn Friðfinnsson (1943), Hringur Jóhannesson (1932-1996), Hulda Hákon (1956), Jóhanna Kristín Yngvadóttir (1953-1991), Jóhannes S. Kjarval (1885-1972), Jón Gunnar Árnason (1931-1989), Jón Óskar (1954), Karl Kvaran (1924-1989), Katrín Sigurðardóttir (1967), Kristinn E. Hrafnsson (1960), Magnús Kjartansson (1949-2006), Magnús Pálsson (1929), Magnús Sigurðarson (1966), Magnús Tómasson (1943), Nína Tryggvadóttir (1913-1968), Olga Bergmann (1967), Ólafur Elíasson (1998), Ólafur Lárusson (1951), Ólöf Nordal (1961), Roni Horn (1955), Róska (1940-1996), Sara Björnsdóttir (1962), Sigrid Valtingojer (1935), Sigtryggur Bjarni Baldvinsson (1966), Sigurður Árni Sigurðsson (1963), Sigurður Örlygsson (1946), Þorbjörg Höskuldsdóttir (1939), Þorvaldur Skúlason (1906-1984)
COBRA REYKJAVÍK - 10.5. - 8.7. 2007
Framlag Listasafns Íslands til Listahátíðar árið 2007 var sýningin Cobra Reykjavík (10.5. – 8.7. 2007). Sýningin var sérstaklega sett saman fyrir Listasafn Íslands og sýningarmiðstöðina SilkeborgBad í Silkeborg með styrk frá ýmsum aðilum, hérlendum og erlendum.

Á næsta ári verða 60 ár frá því að alþjóðlegi listamannahópurinn Cobra var stofnaður, en hann var mikilvægur og nýskapandi vettvangur fyrir abstraktlistina. Sérstakur fókus verður settur á samskipti danskra og íslenskra listamanna frá þessum tíma. Á sýningunni voru verk fengin að láni frá helstu söfnum á Norðurlöndunum, m.a. verk eftir Asger Jorn, Egill Jacobsen, Ejler Bille, Carl-Henning Pedersen, Svavar Guðnason, Else Alfelt, Karel Appel, Constant, Corneille og Pierre Alechinsky. Sýningarstjóri er Per Hovdenakk.

Cobra var gjarnan ritað CoBrA sökum þess að heitið var samsett úr upphafsstöfum höfuðborganna Copenhague, Bruxelles og Amsterdam, en flestir helstu fulltrúar hreyfingarinnar voru danskir, belgískir og hollenskir. Expressjónísk abstraktlist þeirra var talin helsta mótsvar evrópskrar myndlistar við bandarískum abstrakt-expressjónisma. Þótt hreyfingin væri skammlíf voru áhrif hennar ómæld, og halda áfram að vekja undrun og aðdáun, svo sem módelborg Constants, Hin nýja Babýlon, á Documenta X í Kassel, 1997.

Sýningarstjóri var Per Hovdenakk, fyrrv. safnstjóri Heine Onstad listasafnsins í Osló.
Aðstoðarsýningarstjórar voru Harpa Þórsdóttir, Iben From og Lars Olesen.

Á sýningunni voru um 120 verk eftir 29 listamenn.
Verk eru eftir eftirtalda listamenn:
Alechinsky, Pierre (f. 1927), Alfelt, Else (1910-1974), Appel, Karel (1921-2006),
Atlan, Jean-Michel (1913-1960), Balle, Mogens (1921-1988), Bille, Ejler (1910-2004),
Brands, Eugène (1913-2002), Constant (1920-2005), Corneille (f. 1922), Dotremont, Christian (1924-1979), Doucet, Jacques (1924-1994), Ferlov Mancoba, Sonja (1911-1984), Gear, William (1915-1997), Gilbert, Stephen (1910-2007), Götz, Karl Otto (f. 1914), Heerup, Henry (1907-1993), Jacobsen, Egill (1910-1998), Jorn, Asger (1914-1973), Kemeny, Madeleine (1924-1993), Kemeny, Zoltan (1907-1965), Lucebert (1924-1994), Mancoba, Ernest (1904-2002), Ortvad, Erik (f.1917), Pedersen, Carl-Henning (1913-2007), Svanberg, Max Walter (1912-1994), Svavar Guðnason (1909-1988), Thommesen, Erik (f. 1916), Wolvecamp, Theo (1925-1992), Österlin, Anders (f. 1926)

SVAVAR GUÐNASON Í LISTASAFNI ÍSLANDS
Salur 2 var tileinkaður Svavari Guðnasyni (1909-1988). Í hópi Cobra-manna var Svavar fyrstur íslenskra listmálara til að leggja stund á frjálsa abstraktlist. Fimmtán verk eru eftir Svavar á sýningunni.
Sýningarstjóri er dr. Ólafur Kvaran.

JÓHANN BRIEM - JÓN ENGILBERTS - 9.3. - 29.4. 2007
Í íslenskri listasögu eru Jóhann Briem og Jón Engilberts ásamt m.a. Snorra Arinbjarnar, Gunnlaugi Scheving og Þorvaldi Skúlasyni fulltrúar þess expressjónisma sem var ríkjandi í evrópskri myndlist á millistríðsárunum. Á fjórða áratugnum má greina glögg skil milli tveggja ólíkra viðhorfa í íslenskri myndlist. Annarsvegar er það landslagsmálverkið, sem þá lifir mikið blómaskeið með þá Ásgrím Jónsson, Jón Stefánsson og Jóhannes Kjarval, og hins vegar sú kynslóð ungra listamanna, m.a. Jóhann Briem og Jón Engilberts, sem komu fram eftir 1930. Í verkum þessara ungu listamanna komu fram róttæk viðhorf, jafnt í vali á myndefni og túlkun. Ný myndefni eins og maðurinn við vinnu sína, götumyndir og nánasta umhverfi listamannsins verður meginviðfangsefnið.
Jón Engilberts naut kennslu norska málarans Axels Revolds. Hjá honum kynntist hann hinum norska expressjónisma sem annars vegar átti rætur að rekja til tilfinningarlegs expressjónisma Edvards Munch og hins vegar, hins formræna og munúðarfulla franska expressjónisma.
Jóhann Briem komst aftur á móti í kynni við hinn þýska expressjónisma á námsárunum í Þýskalandi.
Sýningarstjóri sýninganna er Harpa Þórsdóttir.
FRELSUN LITARINS/REGARD FAUVE - JÓN STEFÁNSSON / NEMANDI MATISSE OG KLASSÍSK MYNDHEFÐ - 15.12. 2006 - 25.2. 2007
Sýningin Frelsun litarins / Regard Fauve kom frá Musée des Beaux-Arts í Bordeaux í Frakklandi í tengslum við menningarhátíð sem frönsk og íslensk stjórnvöld standa að, POURQUOI PAS? - FRANSKT VOR Á ÍSLANDI og markaði sýningin upphaf hátíðarinnar.
Sýningin færði okkur sérstaka sýn á fauvismann, afdrifaríkan tíma innan málaralistarinnar sem náði hámarki árið 1905 og fól í sér nýjar skilgreiningar í stefnu málverksins. Öll túlkun á viðfangsefninu og á róttækri meðferð lita einkenndist í grundvallaratriðum af þörf málarans til að nota litinn sem tjáningarleið fyrir tilfinningar og skoðanir á viðfangsefninu. Sýningin endurspeglaði markvissa söfnun Listasafnsins í Bordeaux á málverkum fauvistanna, og mátti rekja í henni upphaf og þróun þessarar uppreisnar litarins við lok 19. aldar og í byrjun 20. aldar. Verk eftir heimsþekkta málara listasögunnar voru á sýningunni, má nefna Raoul Dufy, Pierre Bonnard, Henri Matisse, Oskar Kokoschka, Auguste Renoir og Félix Vallotton. Á sýningunni voru 52 verk eftir 13 listamenn.


Listamenn:
Albert MARQUET (1875-1947)
André LHOTE (1885-1962)
Félix VALLOTTON (1865-1925)
Henri MARTIN (1860-1943)
Henri MATISSE (1869-1954)
Jean-Gabriel DOMERGUE (1889-1962)
Louis VALTAT (1869-1952)
Marie LAURENCIN (1885-1956)
Othon FRIESZ (1879-1949)
Oskar KOKOSCHKA (1886-1980)
Pierre-August RENOIR (1841-1919)
Pierre BONNARD (1867-1947)
Raoul DUFY (1877-1953)

JÓN STEFÁNSSON - NEMANDI MATISSE OG KLASSÍSK MYNDHEFÐ
Jón Stefánsson (1881-1962) var eini Íslendingurinn sem var nemandi Matisse. Jón var nemandi Matisse 1908-1911. Sýningin sýnir þau áhrif sem Jón varð fyrir hjá Matisse og þann franska skóla sem Jón innleiddi í verkum sínum eftir að hann kom heim frá námi. Sýnt verður úrval verka eftir Jón Stefánsson í eigu Listasafns Íslands.
MÁLVERKIÐ EFTIR 1980 - 7.10. - 3.12. 2006
Nýja málverkið stendur fyrir alþjóðlegri endurvakningu málverksins sem varð í upphafi 9. áratugar 20. aldar. Áhrif nýja málverksins bárust hingað frá Þýskalandi og einkenndust í fyrstu af nýjum expressjónisma, þar sem róttækar skoðanir, kapp og dýnamík listamannanna endurspegluðust í verkum þeirra. Hinn nýji expressjónismi reyndist í flestum tilvikum skammlífur en upp úr þessari sprengingu spruttu ýmsir forvitnilegir angar sem hafa gjörbreytt myndlistarflóru okkar síðustu tuttugu árin. Þeir listamenn sem tóku þátt í Nýja málverkinu voru allir ungir og nýkomnir úr skóla, með ferska sýn á frekari möguleika þessa miðils. Á sýningunni verður hægt að skoða þróun margra þessara málara og hvar málverkið er statt í dag.
Sýningarstjóri er Laufey Helgadóttir, listfræðingur og aðstoðarsýningarstjóri er dr.Halldór B. Runólfsson.
Sýningarskrá pdf
LANDSLAGIÐ OG ÞJÓÐSAGAN - 8.7. - 24.9. 2006
Fjallað er um íslenska landslagslist frá upphafi 20. aldar og einnig eru sýnd verk sem byggja á túlkun þjóðsagna m.a. úr Safni Ásgríms Jónssonar. Mörg af öndvegisverkum íslenskrar myndlistar frá fyrri hluta 20. aldar eru á sýningunni, m.a. eftir Þórarinn B. Þorláksson, Ásgrím Jónsson, Jón Stefánsson, Jóhannes Kjarval, Guðmund Thorsteinsson, Júlíönu Sveinsdóttur, Kristínu Jónsdóttir og Svein Þórarinsson. Þá eru verk eftir yngri listamenn, sem takast á við landslagið og þjóðsöguna eins og Sigurð Guðmundsson, Magnús Pálsson, Helga Þorgils, Georg Guðna, Hrafnkel Sigurðsson, Magnús Sigurðsson, Sigurð Árna, Halldór Ásgeirsson, Ólaf Elíasson, Eggert Pétursson og Ólöfu Nordal.
Alls eiga 27 listamenn 95 verk á sýningunni.


Með vaxandi togaraútgerð í upphafi 20. aldar hafði skapast grundvöllur fyrir starfandi listamenn hér á landi, sem gátu haft atvinnu af listsköpun sinni. Segja má að sú kynslóð íslenskra myndlistarmanna, sem kom fram á sjónarsviðið frá aldamótunum fram til 1930, hafi tekið virkan þátt í sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar með því að dásama íslenska náttúru í verkum sínum á svipaðan hátt og þjóðskáldin. Sögurnar og sagnahefðin var eftir sem áður stolt þjóðarinnar og því var þjóðsagnamyndum Ásgríms Jónssonar,1876-1958 tekið fagnandi á sýningu hans árið 1905. Skipa þær sérstakan sess í huga þjóðarinnar, en um eiginlega vísun í þjóðsögurnar er ekki að ræða að neinu ráði, fyrr en Magnús Pálsson, f.1929 tekur þráðinn upp að nýju undir formerkjum hugmyndalistarinnar á sjöunda áratugnum. Róttæk endurnýjun í landslagsmálverkinu gerist aftur á móti ekki fyrr en með fjallamálverki Georgs Guðna, f.1961 um 1982, þar sem hann með sérstakri málunartækni hleður myndina upp, lag fyrir lag og birtan skiptir öllu. Þessi ferska sýn á íslenskt landslag, skapaði nýjan grundvöll fyrir landslagsmálverkið, þar sem æ fleiri tókust nú á við að túlka íslenska náttúru og undir lok níunda áratugarins hafði hún leyst af hólmi þá sýn, sem tilheyrði frumherjunum. Myndlist frumherjanna er eftir sem áður drjúgur þáttur í sögu og sjálfsmynd íslenskrar þjóðar. Landslagsmyndir og fantasíur Kjarvals, 1885 - 1972 hafa án efa mótað sýn núlifandi Íslendinga á land sitt. Með verkum, þar sem fléttað er saman yfirborði landsins og innra lífi með vísun í þjóðtrúna, tókst honum að gefa áhorfandanum færi á að spinna söguna áfram. Samtímalistin, eins og hún birtist í verkum yngstu kynslóðarinnar nú á dögum, speglar viðleitni sérhverrar kynslóðar til að leita nýrra leiða og skapa sína sögu út frá nýjum þjóðfélagsaðstæðum. Að færa eldfjallið inn í safnið eins og Halldór Ásgeirsson, f.1956 gerir í verkinu Endalaus fyrirbæri,1996 vísar til þeirra sterku afla sem í náttúrunni búa og einnig til sköpunarkraftsins sem í manninum býr. Þá er ekki síður áhugavert að sjá hvernig yngsta kynslóðin leitar í þjóðsögurnar út frá nýjum forsendum.
Sýningin er að mestu byggð á verkum í eigu safnsins og er ekki tilraun til að gera heildarúttekt á efninu, heldur er henni fyrst og fremst ætlað að leggja áherslu á einstök verk er fjalla um samband manns og náttúru, hvernig landslagið kveikir ímyndunaraflið, höfðar til tilfinninganna og er myndlistamönnum óþrjótandi uppspretta.
Hugtakið ,,sjálfsmynd þjóðar” hefur verið mönnum hugleikið í opinberri umræðu á sviði hugvísinda á síðastliðnum áratug. Ekki einungis hér á landi heldur um gjörvalla Evrópu. Fræðimenn, skáld og listamenn hafa reynt að kryfja málið. Að staðsetja sig í tíma og rúmi virðist vera mönnum jafnmikil nauðsyn og að aðgreina sig frá öðrum. Í þjóðsögunum segir að álfar og tröll búi í landinu. Draugar fari á stjá og kynjakvikindi búi í vötnum. Landið sjálft er jafnframt áhrifavaldur. Allir staðir verða hluti af manni, sem maður ber með sér hvert sem farið er, eins og Katrín Sigurðardóttir, f.1967 hefur bent á með verkum sínum á borð við Farmur,1999 þar sem landslag og útlendir bæir, ákveðnir staðir, sem hún hefur farið um verða hluti þess, sem hún ber með sér eins og hvern annan farangur. Georg Guðni hefur aftur á móti gert lítið úr áfangastöðunum, þar sem það eru fremur merkingarlausu staðirnir milli staðanna, sem sitja eftir í huga þess sem fer um Ísland. Gráir og brúnleitir litirnir í grárri og blautri birtunni, þar sem síbreytileiki ljóssins skapar landið. Örnefni svo sem Kögunarhóll, 1985 leiða aftur á móti hugann að lífi, sem lifað var og gefur ímyndunaraflinu byr undir báða vængi. Þjóðsaga hermir að Kögunarhóll sé haugur sem Ingólfur Arnarson hafi orpið yfir skip það, er hann sigldi á hingað til lands. Nafnið Kögunarhóll mun merkja útsýnishóll.
Landið og fornsögurnar renna saman í eitt. Íslendingasögur, þjóðsögur eða frásagnir verða stundum ekki aðgreindar. Hrafnarnir, sem Hrafna-Flóki hafði meðferðis í siglingunni norður í haf voru notaðir til að segja til um hve langt væri til lands. Hringflug hrafna kann einnig að kalla fram fyrirboða, hvað þá ef hvítan hrafn ber fyrir sjónir, með vísun í verk Ólafar Nordal, Hvítir hrafnar, 1996. Kunni viðkomandi að ráða í slíka fyrirboða verður tilveran eflaust innihaldsríkari. Ekki er víst að allir kunni að lesa úr þessum skilaboðum því að merkingin hefur glatast milli kynslóða svo eftir verður óþægilegt tómarúm. Það er í slíku tómarúmi sem tengslin við menningarlegan bakgrunn rofna og tilveran verður merkingarlaus. Með vísun í þjóðsögur og þjóðtrú í verkum sínum gerir hún á vissan hátt tilraun til að varpa ljósi á og greina sérstöðu okkar og sérkenni í samtímanum.
Menningarlegar rætur eru ekki bundnar ákveðnum stað heldur eru byggðar á tilfinningu fyrir samhengi fortíðar og nútíðar. Maðurinn er tilfinningavera og getur bundist náttúrunni sterkum böndum og í umróti samtímans er greinilegt að þangað sækja menn næringu og innblástur, sem kemur glöggt fram í samtímalistinni. Ljóshirsla, 1977 Magnúsar Pálssonar vísaði veginn á sínum tíma, en þar beinir hann sjónum að galgopalegum tilburðum Bakkabræðra, er þeir reyndu að bera sólina í bæinn, en þakka ber viðleitnina því að á móti kemur, að það kann að felast nýsköpun í þessum viðburði, þar sem hlutirnir eru settir í nýtt samhengi og fá þannig nýja merkingu.

Á tímum sjálfstæðisbaráttunnar urðu fannhvítir jöklanna tindar tákn þess göfuga og hreina. Hvort það er snjórinn á tindi Heklu eða Mýrdalsjökull í málverkum frumherjanna fer þetta samband manns og náttúru ekki milli mála. Landslagið og þjóðsagan hafa verið eitt sterkasta uppeldislega mótunaraflið í gegnum tíðina. Sögur voru sagðar mann fram af manni og jafnvel ráðnar til þess ákveðnar persónur eins og í tilfelli Guðmundar Thorsteinssonar/Muggs, 1891-1924 en faðir hans réð konu til að segja börnunum sögur; Íslendingasögur, huldufólkssögur og ævintýri.
Frá því er Ásgrímur Jónsson, á einkasýningu sinni árið 1905, sýndi myndir sem túlkuðu nokkrar þekktar þjóðsögur, svo sem Nátttröllið og Skessuna á steinnökkvanum, hefur sú mynd sem þar var dregin upp lifað með þjóðinni. Myndirnar virtust skerpa þá sýn, sem menn höfðu gert sér í hugarlund, og gera jafnvel enn þann dag í dag, þar sem speglaður klettur verður að ógurlegu trölli í ljósmynd Hrafnkels Sigurðssonar, f.1963. Hver kannast ekki við það á ferð sinni um landið að hafa séð einn og einn klett taka á sig tröllslega mynd eins og skessur úr verkum Ásgríms Jónssonar gægist yfir fjöllin.
Einar Jónsson, 1874-1954 myndhöggvari, og sveitungi Ásgríms, mun hafa lagt að honum að sækja sér myndefni í þjóðsögurnar. Ljóst er að Ásgrímur átti sér nokkrar uppáhaldssögur, sem hann sótti sér innblástur í aftur og aftur og meðal þeirra sagna var Nátttröllið. Þar má sjá unga stúlku sitja á rúmi á dimmu baðstofuloftinu við tíru frá kertaljósi. Ljósið lýsir upp ásjónu tröllsins í glugganum, sem ber nokkurn svip af listamanninum sjálfum, ef vel er að gáð. Hugrekki og staðfesta stúlkunnar verður henni til bjargar í sögunni, og að baki tröllinu má sjá bjarma fyrir degi til merkis um að stúlkan er hólpin, því það er náttúra íslenskra trölla að verða að steini, ef geislar sólar ná þeim. Túlkun Einars Jónssonar er með öðrum hætti í verkinu Dögun, 1900-1906, sem unnin er út frá sömu sögu. Þar setur listamaðurinn fram myndlíkingu, sem sýnir bergrisann, tákn gamla tímans og úreltrar forneskju. Hann er með stúlkuna, ímynd íslensku þjóðarinnar í fanginu. Tröllið steytir hnefa mót sólu í bræði sinni, er ljósgeislar hennar eru við það að umbreyta því í stein, en við fætur þess kúrir lítill torfbær eins og til að minna á þá tíð er kynslóðirnar sögðu sögur við kolu eða kertaljós. Fögur stúlkan er sigurviss þar sem hún teygir höndina mót sólu.

Rakel Pétursdóttir safnafræðingur



STEINGRÍMUR EYFJÖRÐ - 12.5. - 25.6. 2006
Steingrímur Eyfjörð (f. 1954) hefur í verkum sínum farið inn á merkingarsvið heimspeki, vísinda, félags- og mannfræði þar sem viðfangsefni verkanna geta verið um jafn ólíka hluti og trúmál, pólitík, íslenska þjóðmenningu og sögu og dægurmenningu. Teikningin eru fyrirferðarmikill tjáningarmáti í verkum Steingríms og í þeim sést náinn sjónrænn skyldleiki teikningarinnar við ritlistina. Verkin á sýningunni spanna allan feril Steingríms.
BIRGIR ANDRÉSSON - 12.5. - 25.6. 2006
Birgir Andrésson (f. 1955) kom fyrst fram á sjónarsviðið á síðari hluta áttunda áratugar 20. aldar. Verk Birgis eru oft á þjóðlegum nótum og endurspegla áhuga listamannsins á íslenskri þjóðmenningu, arfleifð hennar og veruleikanum í dag. Verkin á sýningunni spanna allan feril Birgis.
SNORRI ARINBJARNAR - Máttur litarins og spegill tímans - 24.2. - 30.4. 2006
Salur 1 og 2
Guli glugginn, LÍ 1288Sögulegt hlutverk Snorra Arinbjarnar í íslenskri listasögu á fjórða áratugnum er öðru fremur að hann túlkar í verkum sínum nýjar hliðar á íslenskum veruleika; manneskjuna, ´lífið á bryggjunni, þorpsgötuna og hversdagslegt umhverfi. Verk hans eru jafnframt sem spegill tímans með sínum fíngerðu, dimmu litatónum og jafnframt áleitnar líkingar fyrir þjóðfélagslegt andrúmsloft þessara ára. Þegar rofar til í samfélaginu uppúr 1940, þá birtir einnig á litaspjaldi hans og það er nú harka birtunnar, sem umleikur myndefnið, sem hann túlkar með sterkum og afdráttarlausum litum. Merking og máttur litarins verður nú aðal listar hans. Litatóninn hækkar, fjöllin verða fjólublá, skipin sítrónugul og í harðri birtunni er liturinn eldfimari þar sem skiptast á ljós og skuggi, en samt er skugginn ávallt jafn lifandi og ljósið. Markmiðið með þessari sýningu sem ber yfirskriftina Spegill tímans og máttur litarins er að gefa yfirlit yfir listferil hans og varpa ljósi á þann sérstaka og persónulega litaskilning, sem Snorri þróaði í list sinni og veitir honum mikilvæga stöðu í íslenskri listasögu. Verkin eru bæði í eigu Listasafns Íslands, stofnana, einkaaðila og safna. Í tilefni sýningarinnar er gefin út bók um list Snorra Arinbjarnar með grein eftir Kristínu Guðnadóttur listfræðing, sem styrkt er af KB-banka.
GUNNLAUGUR BLÖNDAL - Lífsnautn og ljóðræn ásýnd - 24.2. - 30.4. 2006
Salur 3 og 4
Maður og kona, LÍ 360Með Gunnlaugi Blöndal á þriðja áratugnum, kemur inn í íslenska listasögu nýr og róttækur litaskilningur, sem birtist einkum í notkun andstæðuríks litrófs og vísar til aðferða expressjónismans í upphafi aldarinnar. Gunnlaugur fjallar í verkum sínum um ný myndefni eins og konuna og nekt hennar, en einnig um hefðbundnari viðfangsefni eins og landslagið, hafið og þorpið. Í litríkri framsetningu Gunnlaugs á þessum viðfangsefnum tvinnar hann saman upphafna sýn á myndefnið og miðlar jafnframt sterkru ljóðrænu inntaki. Í listferli hans síðar á ævinni takast oft á annars vegar rómantísk, ljóðræna túlkun og hins vegar afdráttarlaus og beinskeitt notkun litarins, þar sem pensilskriftin og rík efniskennd bera vitni um sköpunarathöfn augnabliksins. Markmiðið með þessari sýningu er að lyfta fram þessum sterku höfundareinkennum Gunnlaugs Blöndal og varpa um leið ljósi á mikilvæga stöðu hans í íslenskri listasögu. Verkin á sýningunni eru í eigu Listasafns Íslands, einstaklinga, stofnana og safna. Í tilefni sýningarinnar er gefin út bók um list Gunnlaugs Blöndal með grein eftir Hörpu Þórsdóttur, sem styrkt er af ÍAV-Íslenskum aðalverktökum.
NÝ ÍSLENSK MYNDLIST II - Um rými og frásögn - 12.11.2005 - 12.2.2006
Sýningin er framhald þeirrar sýningar sem var haldin í Listasafni Íslands haustið 2004, Ný íslensk myndlist: um veruleikann, manninn og ímyndina, og fjallar um þá nýsköpun sem hefur átt sér stað í íslenskri myndlist á síðasta áratug. Með þessum sýningum vill Listasafn Íslands varpa ljósi á það sem einkennir verk yngstu kynslóðar íslenskra myndlistarmanna.

Verkin á sýningunni eiga það sameiginlegt að fást við rýmið á einn eða annan hátt. Ýmis mörk þess og ólíkar víddir eru skoðaðar, allt frá formrænum hliðum sjónrænnar upplifunar til huglægari þátta, til dæmis minninga og tímahugtaksins. Höfum við fyrirfram skoðun á því þegar við göngum inní hús, hvað það er sem á eftir að mæta okkur? Skilgreinum við rými sem stað þar sem hægt er að hreyfa sig? Eða skapar ekki hreyfing nýtt rými? Þarf ljós til að virkja rými eða viðveru mannsins?

Listamenn sem eiga verk á sýningunni:
Darri Lorenzen, Elín Hansdóttir, Hafdís Helgadóttir, Hekla Dögg Jónsdóttir, Hlynur Helgason, Hulda Stefánsdóttir, Inga Þórey Jóhannsdóttir, Katrín Sigurðardóttir, Kristinn E. Hrafnsson, Ragnar Helgi Ólafsson, Sara Björnsdóttir, Unnar Örn Jónasson Auðarson og Þóra Sigurðardóttir.
Íslensk myndlist 1945 - 1960: Frá abstrakt til raunsæis - 3. september - 30. október
Allt safnið
Í íslenskri listasögu er tímabilið frá 1945 til 1960 tími mikilla umbrota og nýrra viðmiða. Það markast annars vegar af tilkomu abstraktlistarinnar um miðjan fimmta áratuginn og hins vegar af þeim þáttaskilum sem verða um 1960 með þeirri kynslóð sem leitar raunsærri tilvísana í list sinni. Tímamótasýning Svavars Guðnasonar í Reykjavík árið 1945 markar upphafið að samfelldri sögu abstraktlistarinnar á Íslandsi. Með sýningum September-hópsins í Reykjavík 1947-1952 varð til breiðfylking listamanna, sem tóku skýra afstöðu gegn því að hlutverk listarinnar væri að gera mynd af veruleikanum, en ætti þess í stað að skapa nýjan veruleika sem hefði sín sérstöku lögmál. Allan sjötta áratuginn er geómetríska abstraktlistin öðru fremur stíll þeirrar kynslóðar sem þá kom fram í íslenskri myndlist. Þessi þróun var samstíg því sem var að gerast í norrænni og evrópskri myndlist. Þetta tímabil var einnig tími mikillar nýsköpunar í myndlist þeirra sem þróuðu list sína eftir hefðbundnari leiðum. Sýningin byggist einkum á verkum í eigu Listasafnsins auk valinna verka frá einstaklingum og stofnunum.
Lest - 14. maí - 21. ágúst 2005
Allt safnið
Á fimmta hundrað verka Dieters Roth verða til sýnis á sameiginlegri sýningu Listasafns Reykjavíkur, Listasafns Íslands og Gallerí 100°. Sýningin ber yfirskriftina Lest og verður opnuð laugardaginn 14. maí. Um er að ræða viðamesta sýningarverkefni sem Listasafn Reykjavíkur og Listasafn Íslands hafa ráðist í en þetta er auk þess í fyrsta sinn sem söfnin standa sameiginlega að einu sýningarverkefni. Sýningarstjóri er sonur listamannsins, Björn Roth en sýningin er þungmiðjan í þema Listahátíðar í Reykjavík þetta árið sem helguð er alþjóðlegri samtímamyndlist undir yfirskriftinni Tími, rými, tilvera. Meðal verka á sýningunni Lest eru nokkrar af þekktustu innsetningum listamannsins, bókverk, grafík og málverk en við valið á verkunum voru tengsl þeirra við Ísland sýningarstjóranum ofarlega í huga.

"Grosse Tischruine" (Stóra Borðrústin), 1976-1998,
Verkið er unnið með aðstoð Björns Roth og Eggerts Einarssonar.

Samstarfsverkefni Listahátíðar í Reykjavík, Listasafns Reykjavíkur, Listasafns Íslands og 100° - sýningarsal Orkuveitunnar.

Tenging yfir á heimasíðu MOMA, Nútímalistasafnsins í New York tileinkuð lífi og list Dieter Roth. 
Listahátíð í Reykjavík

Íslensk myndlist 1930 - 1945 - 29. janúar - 24. apríl 2005
Íslensk myndlist 1930 - 1945 - 29. janúar - 24. apríl


Íslensk myndlist 1930 - 1945
Yfirlitssýning um íslenska myndlist á þessu tímabili þegar landslagsmálverkið, frásagnarkenndur expressjónismi og abstraktlist voru í brennidepli.
Archive- endangered waters - 29. janúar - 24. apríl 2005
Archive- endangered waters - 29. janúar - 24. apríl


Archive - endangered waters eftir Rúrí var framlag Íslands á myndlistartvíæringnum í Feneyjum árið 2003. Verkið er gagnvirk fjöltækni innsetning, óður til náttúrunnar og hugleiðing um gildi hennar í nútímanum. Archive er leitt af gríska orðinu arkeia sem merkir gamalt eða það sem mun hverfa inn í fortíðina. Frumhvatinn að gerð verksins er sú yfirvofandi hætta að fossarnir muni hverfa og að vatni heimsins sé ógnað.

Ný íslensk myndlist, um veruleikann, manninn og ímyndina - 12. nóvember - 16. janúar 2005
Hver eru viðfangsefni yngstu kynslóðarinnar í íslenskri myndlist? Hvernig er upplifun hennar á umhverfinu og hvernig endurspeglast hún í listinni? Hvaða skilaboð kristallast í verkum hennar? Miðað er við að sýna verk íslenskra listamanna sem eru fæddir eftir 1964.
Ný íslensk myndlist, um veruleikann, manninn og ímyndina - 12.11.- 16.01.2005

HALLÓ LISTAVERK
Norrænt samstarfsverkefni um miðlun menningararfs NORDIC HANDSCAPE með farsímatækni (GSM).  Verkefnið er styrkt af Norrænu ráðherranefndinni.
Á sýningunni NÝ ÍSLENSK MYNDLIST er gerð tilraun með miðlun upplýsinga um verk og listamenn með farsímatækni.  Með þessari tækni er hægt að hringja í símanúmer sem eiga við ákveðin verk á sýningunni og sækja upplýsingar um listaverkin og heyra frásögn listamannsins um verk sitt og einnig gefst safngestum möguleiki á að sækja myndir í farsíma sinn og tjá sig um viðkomandi verk með því að senda SMS-skilaboð.
Dæmi:
SMS-skilaboð: Sláðu inn: list_"númer verks"_ og skrifaðu síðan skilaboðin, númer verkanna eru frá 1-20. Sendu síðan skilaboðin í símanúmerið 1848. 
SJÁ SMS-skilaboð
Sækja mynd: Til að sækja mynd af listaverkinu í símann þinn slærðu inn textann:  list_1,  list_ 2 og svo koll af kolli fyrir hverja mynd. Sendu síðan skilaboðin í númerið 8900123. 
SJÁ MYNDIR AF VERKUM OG SÍMANÚMER á undirsíðunni YFIRSTANDANDI SÝNINGAR.

Nokkur dæmi um SMS-skilaboð:
FANTAGOTT PEPSI - List 1 = "öflug markaðssetning".
LJÓS, HÖFUÐ, NORRÆNN KYNSTOFN - List 2 = "góð ádeila á ranghugmyndir Hitlers".
YOU TAKE ALL MY TIME - List 4 = "you took all my time and it was fun".
YOU TAKE ALL MY TIME - List 4 = "rosalega skemmtilegt verk".
YOU TAKE ALL MY TIME "list 4 sa thetta verk a soutbound i berlin- en bara heimild- nuna naer thad mer alveg- ogestlega flott- carl boutard".
YOU TAKE ALL MY TIME "list 4 flott verk sérstakt en flott:o)".

Ný íslensk myndlist/Halló listaverk - 12.11. - 16.01.2005
Listaverk í beinni útsendingu:
Birgir Örn Thoroddsen (f. 1976)
ÍBÚÐIN / THE APARTMENT
(Það þarf QuickTime)
Hægt er að skoða myndablogg á ibudin.mblog.is

Verkið var unnið í tengslum við verkefnið Nordic Handscape/Halló listaverk!

 

FORVARSLA - 25. september - 31. október 2004
Sýning á starfsemi forvörsludeildar Listasafns íslands.


Sýning á forvörslu er lítur að helstu þáttum um varðveislu, viðgerðir og rannsóknir á þeim menningarverðmætum sem tilheyra safneign Listasafns Íslands. Með sýningunni vill safnið varpa ljósi á þennan mikilvæga þátt í starfsemi þess sem unnin er á forvörsludeild safnsins.

TILBRIGÐI VIÐ STEF: Yfirlitssýning á verkum Guðmundu Andrésdóttur. - 25. september - 31. október 2004
TILBRIGÐI VIÐ STEF

25. september - 31. október 2004

Yfirlitssýning á verkum Guðmundu Andrésdóttur.

Guðmunda Andrésdóttir (1922-2002) var einn helsti fulltrúi abstraktlistarinnar í íslenskri málaralist á 20. öld.
Guðmunda arfleiddi Listasafn Íslands að hluta þeirra verka sem hún lét eftir sig, svo og öllum teikningum sínum og skissum. Af því tilefni efnir Listasafn Íslands til yfirlitssýningar á verkum hennar.

FORVARSLA

25. september - 31. október 2004

Sýning á starfsemi forvörsludeildar Listasafns íslands.


Sýning á forvörslu er lítur að helstu þáttum um varðveislu, viðgerðir og rannsóknir á þeim menningarverðmætum sem tilheyra safneign Listasafns Íslands. Með sýningunni vill safnið varpa ljósi á þennan mikilvæga þátt í starfsemi þess sem unnin er á forvörsludeild safnsins.

Umhverfi og náttúra – Sumarsýning - 10. júlí - 19. september 2004
Sumar sýning safnsins hefur yfirskriftina Umhverfi og náttúra í íslenskri myndlist á 20. öld. Á sýningunni er verk sem sem vísa til náttúru landsins og umhverfis í víðum skilningi allt frá aldamótunum 1900 og fram á 21. öldina. Stillt er saman verkum frá mismunandi tímabilum í listasögunni til að skapa samtal og umræðu á milli þeirra fagurfræðilegu hugmynda og viðhorfa til myndlistarinnar sem mótað hafa sýn okkar á náttúruna og okkur sjálf. Ný viðhorf til myndlistarinnar á ólíkum tímum kallast á, allt frá náttúrurómantík til hugmyndalistar. Endurskoðun listhugtaksins og jafnframt breytt hlutverks listamannsins leiddi af sér nýja nálgun þar sem frelsi hans til að velja sér túlkunarleið hefur verið víkkað út. Á sýningunni er þessum ólíku túlkunarleiðum telft saman til að skapa nýja samræðu milli verka frá ólíkum tíma og vekja upp spurningar um stöðu okkar í umhverfinu og náttúrunni.
Á sýningunni eru um 90 verk öll í eigu Listasafns Íslands, en alls eru sýnd verk eftir 36 íslenska listamenn: Ásgerði Búadóttur, Ásgrím Jónsson, Birgi Andrésson, Braga Ásgeirsson, Brynhildi Þorgeirsdóttur, Daníel Magnússon, Eggert Pétursson, Eirík Smith, Georg Guðna, Guðrúnu Einarsdóttur, Gunnlaug Scheving, Halldór Ásgeirsson, Helga Þorgils, Hlyn Hallsson Hrafnkel Sigurðsson, Hring Jóhannesson, Jóhannes Kjarval, Jón Engilberts, Jón Gunnar Árnason, Jón Stefánsson, Júlíönu Sveinsdóttur, Jóhann Briem, Kristinn E. Hrafnsson, Kristinn G. Harðarson, Kristján Davíðsson, Magnús Tómasson, Nínu Tryggvadóttur, Ólaf Elíasson, Olgu Bergmann, Rögnu Róbertsdóttur, Sigurð Árna Sigurðsson, Sigurð Guðmundsson, Spessa, Steinu Vasulka, Svavar Guðnason og Þórarinn B. Þorláksson.

Sýningarstjórar eru Dr. Ólafur Kvaran safnstjóri og Rakel Pétursdóttir safnfræðingur.
Í nærmynd/Close up, bandarísk samtímalist - 14. maí - 27. júní 2004
Michael Jackson og Bubbles, Jeff KoonsÁ sýningunni Í nærmynd/Close-up, bandarísk samtímalist eru verk 11 heimsþekktra bandarískra listamanna sem markað hafa djúp spor í alþjóðlegt listalíf undanfarna þrjá áratugi. Listamennirnir Andy Warhol, Duane Hanson, Jeff Koons, Cindy Sherman, Sherrie Levine, Felix Gonzalez-Torres, Bruce Nauman, Robert Gober, Louise Lawler, Richard Prince og Charles Ray fjalla um mikilvægar spurningar sem varða tengslin milli listarinnar og veruleikans og mætti lýsa sem fagurfræði hversdagsins. Verkin ýmist vísa til, umbreyta eða sviðsetja upp á nýtt þann veruleika sem birtist í hlutum og táknum samfélagsins eða í listasögunni.
Sýningin beinir athyglinni sérstaklega að þeirri hlutbundnu og raunsönnu list sem hefur þróast í Bandaríkjunum á síðastliðnum 30 árum. Þessi list er hluti af póstmódernísku samhengi og einkennist af yfirtöku (appropriation) og endurnýtingu á þekktum hugmyndum, fyrirmyndum og hlutum, menningarlegum og félagslegum siðvenjum. En hún endurspeglar einnig hversdagsgoðsagnir samtímans á aðgengilegan og athyglisverðan hátt, oft með kröftugri samfélagsádeilu undir niðri.

Á sýningunni Í nærmynd/Close-up, bandarísk samtímalist eru verk 11 heimsþekktra bandarískra listamanna sem markað hafa djúp spor í alþjóðlegt listalíf undanfarna þrjá áratugi. Listamennirnir Andy Warhol, Duane Hanson, Jeff Koons, Cindy Sherman, Sherrie Levine, Felix Gonzalez-Torres, Bruce Nauman, Robert Gober, Louise Lawler, Richard Prince og Charles Ray fjalla um mikilvægar spurningar sem varða tengslin milli listarinnar og veruleikans og mætti lýsa sem fagurfræði hversdagsins. Verkin ýmist vísa til, umbreyta eða sviðsetja upp á nýtt þann veruleika sem birtist í hlutum og táknum samfélagsins eða í listasögunni.
Sýningin beinir athyglinni sérstaklega að þeirri hlutbundnu og raunsönnu list sem hefur þróast í Bandaríkjunum á síðastliðnum 30 árum. Þessi list er hluti af póstmódernísku samhengi og einkennist af yfirtöku (appropriation) og endurnýtingu á þekktum hugmyndum, fyrirmyndum og hlutum, menningarlegum og félagslegum siðvenjum. En hún endurspeglar einnig hversdagsgoðsagnir samtímans á aðgengilegan og athyglisverðan hátt, oft með kröftugri samfélagsádeilu undir niðri.

Listaverkin á þessari sýningu vekja óneitanlega vangaveltur um afleiðslu hins hlutlæga raunveruleika, endurnotkun og endurnýtingu. Auk þess að miðla vangaveltum um framsetningu sem byggist á yfirtöku og eftirlíkingu sem oftar en ekki beinir háðsku, óskammfeilnu og gagnrýnu auga að listrænum venjum og goðsögnum hversdagslífsins. Listamenn, sem nota eftirlíkingu, endurnýta listrænar stefnur og þekktar listrænar og menningarlegar venjur. Á þessari sýningu eru það fyrst og fremst konur sem nota eftirlíkinguna til listrænnar tjáningar. Sherrie Levine gerir til dæmis gjarnan eftirmyndir af verkum frægra karlkyns listamanna, en með endurtekningunni reynir hún að má út þá áru sem er einkennandi fyrir hið einstæða listaverk. Í list sinni smeygir hún sér inn í veldi karla og sáir efasemdum um það sem listasagan stendur fyrir. Cindy Sherman fæst einnig við það karlaveldi sem gegnsýrir listasöguna með því að bregða sjálfri sér í líki staðalímynda, sem við þekkjum úr kvikmyndum, ljósmyndum, auglýsingum og bókmenntum. Í þessum verkum afhjúpar hún það gangvirki sem leynist að baki þeim lágkúrulegu myndum sem sjá má í tímaritum (einkum fyrir karlmenn) þar sem konur eru hlutgerðar.

Yfirtökulistin, sem oft er skilgreind sem nokkurs konar ný hugmyndalist, endurnýtir gjarnan fjöldaframleiddan neysluvarning og myndir. Þó að þessi hluttengda list tengist hlutgervingum Duchamps eða readymades snýst hún ekki fyrst og fremst um skilgreiningu á list – hvað sé list – (það er nú þegar viðurkennt að listamaðurinn getur gert hversdagshluti að listaverki). Þess í stað er viðfangsefnið táknræn vídd, sem er tengd vel þekktum hlutum og myndum, sem áhorfandinn (sem yfirleitt er gagnkunnugur slíku myndefni) getur nýtt til að spegla eigin vangaveltur og hugarflug. Hér eru það hlutirnir og myndirnar, sem með undirliggjandi merkingu og hugrenningatengslum vekja frásagnir sem oftast staðfesta og afhjúpa tvíræða afstöðu okkar til raunveruleikans. Richard Prince er dæmi um yfirtökulistamann, en hann hefur meðal annars endurgert þekkta Malboro-auglýsingu. Í stað þess að beina athyglinni að sígarettuauglýsingunni, upphefur hann frásögn myndarinnar, hestinn og goðsögnina um kúrekann, kjarnann í hinni amerísku goðsögn um karlmennskuna og hinn sjálfstæða einstakling sem stendur á eigin fótum. Jeff Koons er annar listamaður sem tileinkar sér þekkta hversdagslega hluti í list sinni en meðal verka hans má finna sígarettuauglýsingar, ryksugur og stækkaða eftirgerð fjöldaframleiddra skrautmuna. Hann hefur gert lágkúruna að list með því að nýta fagurfræðilegar, markaðsfræðilegar og efnahagslegar forsendur til að skapa grundvöll listaverksins. Ásetningur sem nær hápunkti í skúlptúrnum Michael Jackson og Bubbles frá 1988 en þar blandar listamaðurinn hinum ýkta, skrautlega kitsch-stíl, sem er yfirfullur af trúarlegum tilvísunum, saman við hina vinsælu goðsögn um stórstjörnuna Michael Jackson.

Á þessari sýningu er dregin fram myndlist sem á mjög fjölbreyttan hátt má skilja sem "transfiguration of the commonplace" eða ummyndun hinna hversdagslegu hluta, sem á rætur sínar að rekja til þeirrar ætlunar popplistarinnar að færa listina og fagurfræðina niður að núllpunkti. Þessi núllstillta fagurfræði er nú skilgreind sem fagurfræði, ekki tilbúin og upphafin en yfirtekin af ráðandi og vinsælum draumsýnum, sem við þekkjum og hittum fyrir daglega í fjölmiðlum. Sýningargesturinn hittir fyrir fagurfræði hversdagslífsins, sem er ekki lengur hin hreina og upphafna formfagurfræði, heldur fagurfræði sem tengist innihaldinu sterkum böndum og vísar til tíma, minnis (einstaklingsins og samfélagsins), markaðshyggjunnar og neyslunnar og ekki síst félagslegra athugasemda. Á meðvitaðan hátt hafa hlutirnir verið hlaðnir hugmyndum og skoðunum.

Íslensk myndlist 1900-1930 - 27. mars - 2. maí 2004
Sýningin veitir yfirlit yfir þau mörgu viðfangsefni sem íslenskir listamenn fengust við fyrstu þrjá áratugi 20. aldar. Framsetning málverksins einkenndist á þessum tíma af þróun frá natúralísma til huglægari túlkunar hvort sem fengist var við landslagið eða uppstillingar. Á sýningunni er teflt saman þeim málurum sem hafa verið nefndir Frumherjar íslenskrar myndlistar við þá sem minni athygli hafa fengið í seinni tíð.

Verk eftir eftirfarandi listamenn verða sýnd:
Þórarinn B. Þorláksson, Ásgrímur Jónsson, Jóhannes Kjarval, Jón Stefánsson, Júlíana Sveinsdóttir, Kristján Magnússon, Brynjólfur Þórðarson, Kristín Jónsdóttir, Finnur Jónsson, Gunnlaugur Blöndal, Guðmundur Thorsteinsson (Muggur), Nína Sæmundsson, Jón Þorleifsson, Eggert Laxdal, Einar Jónsson og Freymóður Jóhannesson.

Sýningin veitir yfirlit yfir þau mörgu viðfangsefni sem íslenskir listamenn fengust við fyrstu þrjá áratugi 20. aldar. Framsetning málverksins einkenndist á þessum tíma af þróun frá natúralísma til huglægari túlkunar hvort sem fengist var við landslagið eða uppstillingar. Á sýningunni er teflt saman þeim málurum sem hafa verið nefndir Frumherjar íslenskrar myndlistar við þá sem minni athygli hafa fengið í seinni tíð.

Verk eftir eftirfarandi listamenn verða sýnd:
Þórarinn B. Þorláksson, Ásgrímur Jónsson, Jóhannes Kjarval, Jón Stefánsson, Júlíana Sveinsdóttir, Kristján Magnússon, Brynjólfur Þórðarson, Kristín Jónsdóttir, Finnur Jónsson, Gunnlaugur Blöndal, Guðmundur Thorsteinsson (Muggur), Nína Sæmundsson, Jón Þorleifsson, Eggert Laxdal, Einar Jónsson og Freymóður Jóhannesson.

Íslensk flúxustengsl - 30. janúar - 14. mars 2004
Salur 4
Áhrifa hinnar alþjóðlegu stefnu fór að gæta á Íslandi undir lok 7. áratugarins þegar losnaði um höftin í íslenskri myndlist. Það var ekki síst vegna náinna tengsla Dieter Roth við íslenska listsamfélagið að listamennirnir kynntust mörgum Flúxuslistamönnum sem margir sýndu hérlendis.

Sýningin hefur að leiðarljósi að sýna hina upphaflegu tengingu við Flúxushreyfinguna en einnig að sýna verk tveggja næstu kynslóða á eftir og skoða hvernig Flúxus getur tengst verkum nýliðins tíma.Áhrifa hinnar alþjóðlegu stefnu fór að gæta á Íslandi undir lok 7. áratugarins þegar losnaði um höftin í íslenskri myndlist. Það var ekki síst vegna náinna tengsla Dieter Roth við íslenska listsamfélagið að listamennirnir kynntust mörgum Flúxuslistamönnum sem margir sýndu hérlendis.
 
Sýningin hefur að leiðarljósi að sýna hina upphaflegu tengingu við Flúxushreyfinguna en einnig að sýna verk tveggja næstu kynslóða á eftir og skoða hvernig Flúxus getur tengst verkum nýliðins tíma.
Sjónarhorn: Ragna St. Ingadóttir - 3. apríl - 2. maí 2004
Sjónarhorni safnsins hefur verið vel tekið af gestum en markmið þess er að sýna verk starfandi listamanna. Ragna St. Ingadóttir (f. 1953) verður með ljósmyndainnsetningu og videoverk en bæði verkin vinnur hún sérstaklega fyrir þessu sýningu. Sjónarhorni safnsins hefur verið vel tekið af gestum en markmið þess er að sýna verk starfandi listamanna. Ragna St. Ingadóttir (f. 1953) verður með ljósmyndainnsetningu og videoverk en bæði verkin vinnur hún sérstaklega fyrir þessu sýningu.
Löng og margþætt saga, Flúxus í Þýskalandi 1962-1994 - 30. janúar - 14. mars 2004
Salir 1, 2, 3 og 5
Wolf Vostell, Flúxus-Píanó-Litháen, Maciunas hylltur (1994) Flúxuslistamenn höfnuðu ríkjandi listhugmyndum og fengust við ýmsar tilraunir í umfjöllun um veruleikann og samfélagið.
Tjáningarformin voru fjölbreytt og eru verk Flúxuslistamanna oft ádeiluverk á umhverfið og ríkjandi menningarástand.

Verkin eru meðal annars úr einkasafni sýningarstjórans René Block, sýningin kemur hingað til lands á vegum IFA í Stuttgart.
Listamenn á sýningunni:
Joseph Beuys, George Brecht, John Cage, Henning Christiansen, Robert Filliou, Ludwig Gosewits, Al Hansen, Geoffrey Hendricks, Dick Higgins, Joe Jones, Ute Klophaus, Milan Knizak, Alison Knowles, Arthur Köpcke, Manfred Leve, George Maciunas, Nam June Paik, Benjamin Patterson, Robert Rehfeldt, Dieter Roth, Gerhard Rühm, Takako Saito, Tomas Schmit, Daniel Spoerri, Endre Tót, Ben Vautier, Wolf Vostell og Emmett Williams. Flúxuslistamenn höfnuðu ríkjandi listhugmyndum og fengust við ýmsar tilraunir í umfjöllun um veruleikann og samfélagið.
Tjáningarformin voru fjölbreytt og eru verk Flúxuslistamanna oft ádeiluverk á umhverfið og ríkjandi menningarástand. 
 
Verkin eru meðal annars úr einkasafni sýningarstjórans René Block, sýningin kemur hingað til lands á vegum IFA í Stuttgart. 
Listamenn á sýningunni:
Joseph Beuys, George Brecht, John Cage, Henning Christiansen, Robert Filliou, Ludwig Gosewits, Al Hansen, Geoffrey Hendricks, Dick Higgins, Joe Jones, Ute Klophaus, Milan Knizak, Alison Knowles, Arthur Köpcke, Manfred Leve, George Maciunas, Nam June Paik, Benjamin Patterson, Robert Rehfeldt, Dieter Roth, Gerhard Rühm, Takako Saito, Tomas Schmit, Daniel Spoerri, Endre Tót, Ben Vautier, Wolf Vostell og Emmett Williams.








Safnbygging: Fríkirkjuvegi 7 • 101 Reykjavík Skrifstofur: Laufásvegi 12 • Sími 515 9600 • list@listasafn.is